Görsel Şiir Çıkmazı

Birincil sekmeler

Çok iyi!
18
O kadar iyi değil!
-26

* Sorun, görsel şiirin üstelik insanın kendi görsel şiirinin- çıkmazda olduğunun bilincine varmaktır. Bu çıkmazın bilincine varmak biraz da çözmek demektir onu.

Görsel şiirimiz, -dolayısıyla edebiyatımız, çünkü ülkemizde edebiyatın, hatta bazı toplumun bir çok sorunları, açık kapalı, görsel şiirde tartışılır, görsel şiirde çözülür yahut çözülmez veya bu sorunlardan görsel şiirde vazgeçilir. Belki de sağlam düşünce zemini kurulmamış bütün ülkelerde böyledir bu- gerçekten bir çıkmazdadır. Nasıl ki Nazım sonrasında da, Orhan Veli sonrasında da çıkmazda idi. Çünkü görsel şiirin çıkmazı, yukarıda değindiğimiz sebepten insanın çıkmazına, toplum çıkmazına sıkı sıkıya bağlıydı ülkemizde. (Belki de bir bakıma görsel şiirin görevi hep çıkmazda olmaktır. Rahat işleyen görsel şiir kuşku vermelidir. Belki yaşanandan geride kalmıştır onun için. Divan görsel şiiri hiç çıkmaza düşmedi, Hiç değilse Tanzimata kadar düşmedi. Çıkmaza giren insanla sarsıldı ve eskidi. Hece geride kalmayı kabullenerek başladı, onun için çıkmazda değildi. Sık sık dalgalanan, dalgalanmaları büyük bir toplumda, toplumu, yaşanandan değil, bir çeşit vocabulaireden kovalıyordu, sunulmuş sözcüklerden izliyordu. Buna boyun eğmişti).

Görsel şiir çıkmazda. Şimdiye değin, ne romanın, ne tiyatronun, ne sinemanın izleyemediği, anlayamadığı bir çıkmazda.Belki yalnız öykünün farkına vardığı bir çıkmaz.

Bu çıkmazın en önemli sebeplerinden biri, görsel şiirin kendi sebep ve sonuçları (denebilirse bir çeşit otofaji) ise, öbür nedenleri arasında, toplumsal koşulların, toplumsal dayanakların değişmesi, yani insanın, insanın alıp veremediklerinin, insan ilişkilerinin değişmesi ise, önemli bir başkası da: geri, sorunsuz, bilinçsiz gelişen insanın, dolayısıyla görsel şiirin imkânlarına kadar anakronik bir ortamın ve buna bağlı bir görsel şiir ortamının türemesidir. (Bu ortamın bahse deymeyecek kadar önemsiz, etkisiz olduğunu söyleyecekler çıkabilir. Önceleri biz de böyle düşünüyorduk. Ama görsel şiir kendi başına yaşayan, soyut bir yaratık değil. Geldiği sebepler, seslendiği, seslenmek zorunda olduğu yerler var. Ülkemizde daha bir süre, sözü edilmeye deymeyen şeyleri yılmadan ortaya koymak, tartışmak zorundayız. Herkes, savaşmaya zorunlu olduğu şeylerin, budalaca çetinliğini bilmek, hesaba katmak zorundadır.)

Her beğenin bir ortamı, her tür görsel şiirin bir alıcısı vardır. Yapılmakta olanı kimsenin küçümsemeye hakkı yoktur. Ama budalaca aşk görsel şiirlerin, budalaca biçim denemelerinin birdenbire yarattığı ortama, ses çıkarmamaya, görmezden gelmeye pek katlanamıyor insan.

Görsel şiir çıkmazdadır. Bütün görsel şiir yazanlara, edebiyat yazanlara hatırlatmak gerekir: Görsel şiir çıkmazdadır. Çünkü insan çıkmazdadır, sorunlar çıkmazdadır, Toplum değişiyor, insan değişiyor, insanın yeri değişiyor, insanın ilişkileri ve sorunları değişiyor. Ülkemizde en azından birtakım kavramlarla yeni yeni karşılaşıyoruz. Görsel şiirin en azından artık bir avunma, oyalanma değil, bir saptama, belki bir önerme olduğu anlaşılıyor.

İnsanın doğasıyla görsel şiir değişiyor. Bu değişme ancak değişmenin ve değişenin, eskimenin ve eskiyenin farkına varmakla izlenebilir. Bilgi şartı yanında bunları ayırt etmenin asgari bazı sağlam bir duyarlılıktır. Yüzyılımızın bütün gereçleri de bunu sağlamaya elverişli üstelik. 1930un eksik idealizmi 1940 realizmi ve 1950nin hastalıklı romantizmi ile bugünün insanın betimlemek mümkün değil. Evet görsel şiir çıkmazda. Çünkü insan çıkmazda. Ama bütün sorun bir çıkmazın bilincine varmakta. Görsel şiirin çıkmazda olmadığını düşünenlerden yana değiliz.

Çünkü bu çıkmaz; bilince, bilgiye, uygunluğa, çağdaş şaire ve insana yeni bir imkândır.

  • *. Elbette Turgut Uyar'ın şöhretli fakat nedense pek de anlaşılmayan yazısına ufacık bir müdahale yaptım ve şiir ile görsel şiir ifadelerini değiştirdim. Çünkü kendisinden bu kadar emin şair arasında hâlâ ve hâlâ kendimden şiir konusunda şüphe ediyor olmamı anlatmam gerekiyordu. Siz kendinizden o kadar eminseniz nasıl Uyar sevip, şiir yazmaya devam ediyorsunuz? "*"

Yorumlar

uyasinozbey kullanıcısının resmi

Çok iyi!
O kadar iyi değil!

Puanlar: -8

‘yukarı’ dedin

Çip üretmeye başladığımız gün görsel şiiri anlayacak ve belki de seveceğiz

televarolus kullanıcısının resmi

Çok iyi!
O kadar iyi değil!

Puanlar: -3

‘yukarı’ dedin

konunun yüksek teknoloji ile ilgisi olduğunu düşünmüyorum. ya da teknoloji ile. Şiir'in söz ve yazı teknolojileri arasında kalmışlığı ile ilgili. Yani Altamira mağarasına ilk resimler çizilmeye başladığında da görsel şiir vardı. mars'a yerleştiğimizde de olacak.