(Orhan Veli’den İsmet Özel’e)
BİR ERDEM OLARAK KEKEME BÜYÜK TÜRK ŞİİRİ
Enis Akın
1
Gelecek hakkında kesin olarak söylenebilecek tek şey, geçmişteki teknolojik gelişmenin kestirilemez bir evresinde toplumumuzun, yürüdükçe kendisini aklayan bir makine haline gelmesiydi: Yaptığı ne ise kendi de o olan bir makine, fakat o olmayı sadece yeni bir şey yapmaya başlayıncaya kadar sürdüren ve o noktadan sonra bu sefer o yeni şeyi yapan bir makine.
Brad Leithauser
Richard Rorty’e göre bir söz dağarcığının diğerine göre ancak daha uygun ya da daha yararlı olduğundan söz edilebilir; daha doğru veya daha gerçek olduğu iddia edilemez (1). Rorty’nin toplum için hayati önem taşıdığını düşündüğü şair, gündelik hayatta kullanılmak üzere birbiriyle rekabete giren yeni söz dağarcıkları (2) önerme görevini yerine getirir.
Bir şair olarak başarısızlığa uğramak, bir kimsenin (...) olsa olsa önceden yazılmış şiirler üzerinde zarif varyasyonlar yazması demektir. O nedenle, bir kimsenin neyse o olmasının nedenlerinin izlerini yuvasına kadar sürmesinin tek yolu, o kimsenin kendisinin nedenleri hakkında yeni bir dil içerisinde yeni bir öykü anlatmaktır.(3)
Rorty’nin Heidegger, Nietzsche, Freud, Foucault, özellikle de Davidson’dan yararlanarak oluşturduğu ve Nabokov ile Orwell örneklerinde test ettiği liberal ironist görüşüne göre, ‘hakikat bulunmaktan ziyade yaratılır’. Kelimelerin bir hakikate tekabül etmeleri gibi bir problem yoktur, zira kelimeleri anlatmak için kelimelerden başka aracımız yoktur. Hakikat konuştuğumuz dilin içinde yaratılır. Rorty’nin ortaya koyduğu görüşlere göre dışarda bir hakikat tanımlayan gerek maddeci, gerekse idealist felsefecilerin böyle bir temsil sorunsalı içinde görülmeleri gerekir ve çağı kavrayabilecek felsefeler anti-temsilci olmak durumundadır. Kısaca bu şekildeki Rorty’nin ifadeleri, bu yazıda beni en çok şiirin işlevi açısından ilgilendiriyor.
