2003 yılında, Zinhar ilk başladığında, en büyük tutkularımdan bir tanesi, bilgisayara şiir yazdırmaktı. Bunun için çeşitli araçlar olmasına rağmen, ben RLV'yi kullandım. RLV, random verse lab, bir veritabanı üzerinden istenilen ölçülere göre rastgele metinler ortaya çıkaran, bu metinleri ortaya çıkartırken de, oldukça düzgün iş yapan bir programdı. Bu programın ortaya çıkardığı dizelerden bazıları şöyleydi, örneğin:
yanar gözükara iklimler dışında ezeli bahar
yanıt: yıldızların altın bahçesindeyiz
yanar kısa hırsızlama sıcak bağ
yanar bekçi hüveynat
ahşap evlerin melül
kapı korkusu biten şeylerin
"Yanmak" isimli bu şiir, aslında benim birçok şairden aldığım dizeleri oluşturan kelime öbeklerinden oluşuyordu (şiirin devamı buradan okunabilir). Elbette bu mekanik işlem, insan tarafından yazılan bir şiir kadar tutarlı görünmeyebilir, ama amaç zaten tutarlı bir şiir yazmak değil, başka türlü birşey: Şiir için denemek. Portolan bölümü, işte böyle denemeler için var. Burada deneyi gerçekten ucu açık bir iş olarak görebilirsiniz. Yani şiir olarak adlandırılabileceği bile şüpheli metinler, işler, şeylerden bahsedebiliriz. İki çeşit yöntem önerebilirsiniz:
1) Denemediğiniz ama aklınıza gelen, örneğin "Şöyle şiir yazılsa ne olur?"
2) "Şu şekilde denedim ve ortaya böyle bir şiir çıktı" diyebileceğiniz şeyler.
Örnek mi istiyorsunuz? Elimizde tonla mevcut;
Homolinguistik çeviri: Bir şiir alın (başkasının şiiri, sonra kendinizin) ve onu “Türkçeden Türkçeye” çevirin, kelime kelime, deyim deyim ya da satır satır değiştirerek, veya her cümle ya da sözcük öbeğini kafanıza göre değiştirin.
Homofonik çeviri: Telaffuz edebileceğiniz fakat anlamanız gerekmeyen bir şiiri alın ve şiirin tınısına, edasına, ahengine göre Türkçe’ye çevirin.
Fikirlerinizi, yorum bölümüne yazabilirsiniz.
VIII
Dünyanın Yine
Afrika davetliler
anlatmak
Ama
ailenin
söz Dünyanın
Oradan orada,
hayalim yükselen
anlatıyor.
kadar
Davetin
seyrediyordu. Afrika
Konuşurken Sciassia
dokunuyor. ünlü
karizmatik
Belvedere'nin "Ducam" salonu,
yanımızdan
kurduğu "ince hastalığından"
------------- ~ --------------------
Hubble'ın Mercekleri
BU SAYFADA BUL
dosya
düzenle
görünüm
ekle
biçim
tablo
araçlar
pencere
yardım
varsayılan
dokunmadan
sihirbazlar
gezgin
tam ekran
kayan çerçeve
karakter
dönüştür
ortam oynatıcısı
arabulucu
formül
bölünemezboşluk
form tasarımı
sayısal imza
sadakat
bul ve değiştir
özel yapıştır
gönder
adres kaynağı
dipnotlar
gizli paragraflar
paranoya
farklı kaydet
nesne ekle
kapıyı kilitle
pencereyi kapat
Kaynakça veritabanı
hepsini kaydet
yakınlaştır
bu nedir?
uçurum
ÖZHAKİKİKÖKSAP Şiirleri: Ertuğrul Özkök'ün Pazar yazıları özel bir yer işgal eder. Bu yazılar, gerçekten de 60 yaşına dayanmış ve ülkenin son 30 yılına hiç kuşkusuz damgasını vurmuş -öyle veya böyle- bir "yazar eskisinin" çok samimi yazılarıdır. Şöyle düşünürsünüz o yazılardan sonra, "neden ki?". Tek soru budur belki de. Hiç gerek yoktur bu yazılara, özünde Ertuğrul Özkök, sadece yazı yüzünden, yazdıkları yüzünden "hit" olsa da, yazdıkları ile hiç bir zaman hatırlanmayacaktır, Thomas Mann ya da diğerleri gibi. Zaten sezgi de şu yöndedir, bir kere insan "yazarlıktan vazgeçtiğinde" artık herşeyi yapmaya muktedir hale gelir.
Fakat bu yazıların hepsi, ciddi bir yazar için hem okunmaya değmez, hem de çok ilginç şeylerdir. Bir kere "orada, yani Hürriyet'in tepesindeki hürriyet" algısının nasıl birşey olduğunu öğreniriz bu lise üç kompozisyonlarında. O cıvık "şiirsel üslup" insanı hem çileden çıkartır, hem de aslında altta yatan o samimi duyguların ifşaatının gerilimi insanda bazen acıma duygusu da yaratır. Bunlar 200 yıllık popüler kültür tarihimizin en bayağı örnekleridir, hiç kuşkusuz Ertuğrul Özkök o tarihin de, en büyük starlarından biridir, fakat yazamadıkları ile.
Elimizde RLV (Random Verse Lab) ile bu yazılara giriştiğimizde (*RLV buradan indirilebilir), karşımıza aşağıdaki 'şiir'ler çıkacaktır. Herşey rastlantısal, herşey Özkök'ün kelimeleridir. Makinanın insafına bırakılmış bir kelimeler, aşağıdaki şiirlere sadece ilham vermiş olabilirler. Aşağıdaki şiir parçaları, Özkök'ün Ocak 2007 pazarlarından birinde yazdığı Thomas Mann'ın Şezlongu yazısından elde kalan kelimelerle bilgisayara yaptırıldı.
Thomas Mann'ın Şezlongu
I
bir Genel Kurulu'nda kestirmişti.
bir kaybetmekte Genel Kurulu'nda orada,
çekici dünya çok Kar Ve
şarkıcı
yükselen
ayrılıp
çıkıp Google'ın çırılçıplak
sahibi ev bir şezlong, yazıyordu.
- üzerinde orada Rupert Murdoch da nereye
" Davos, aynı derecede muzip. "
II
en orada tişört
icabet edip açmıştım. ben kollarına,
kollarına, Cuma akşamı Sciassia ölümü kendini
Bill Gates
şarkıcı
kar
az sayıda insanın kadar
çalışmaları yine anlatıyor. Yine
- herkese olan ama onun
" Hıristiyan çekici "
III
Milyonlarca kişiye verem ve malarya katıldığı geçirdiğimiz
yukarılara mustaripti. off the record partisine
özel geçtim, gittim. Bono gittiğini
söz
kısa
seyrediyordu.
geçtiği kendi
iktidara geçtim, Belvedere açmıştım.
- görünemeyen herkese yer. hatırlatır.
" en imkánımız "
IV
kaybetmekte anlamaya siyasiler,
omuzlarına kuvvetli. Bono'yu muhteşem
kadar bir davetteydim. sahibi sonuna
üçüncü
Babil
karşıda
Bir ne
Ve konuşma Bu ruhunun
- yerlerini arasındaydı. çok anlamayabilir,
" Kavgalarımız, sahibi "
V
geçtiği bir battaniye. kaybetmekte
uzandıktan kaybetmekte önüne çalışmaları
masadan harikulade gözleri tıklımdı. kadar
edeceğiz.
kaybetmekte
almıştı.
bu geliyor.
birbirlerine geldi ki... yanımızdan Orada
- yerine ben aşağıda seyrediyordu.
" Afrika kısa "
VI
güzel aristokrasisinin oteli
hatırlatır. imkánımız üzerinde boşaltırken,
baktım. az sayıda insanın bir ama dünya
güzel
Sciassia
kaybetmekte
off the record çok
"Koekzistans", "birlikte yaşama" giriyor. portrelerini olan
- o sonuna karizmatik bir
" diyor ki, Genel Kurulu'nda "
------------- ~ --------------------
Hubble'ın Mercekleri
Ertuğrul Özkök'ün "Son Fotoğraf" yazısından kelimelerle şiir yapma şeysi devam ediyor:
bedeni ötekinde özelliğine çağırır
önce farkları inandıran kendi
karanlığında da Paris koşusu
pörsümüş, insiyaki duyguyla amok
yazısı Aynı anlatılıyordu. koşan
iter kırışmış, etmez, kitaba
güneşlerin Mesela ben? hep
derileri Dört Hasretle neyle
ötekinde doğru uzayında anladım ki
şuurlu yönünü fotoğrafa Paris
"Che" şuursuzluğuyla mı? karanlıkta
koymamıştı. evet Mesela ben? şuuruyla mı
bildiği kuzeyi koymamıştı. bildiği
yalnız eder telaş fark ettim ki
fark ettim ki Cevabı gösteren
son buraya, ölümün karanlıkta
------------- ~ --------------------
Hubble'ın Mercekleri
Bunlar da var;
erkek tarafta Birinde istiyordum.
koydum. ayların beyaz 365 gün
gibi Hayır, fark ettim ki
uzanmış ayan bedeninin kadınlarla
beyaz tezadı mıdır? Meçhul, şuurlu
nerede istikametini derileri koşar? Ölüm
erkeğinki; son güneşlerin
Hayır, daha kader beşte
en masum 12 ay, Birinde karanlık
Erkeklerin beyhude Peki ya Şöyle
tersiyle kere istiyordum.
efsanevi Bütün şuurlu mutluluğa
Gaddar Hayır, Gerçek kadınlara
ölü beyaz bakarak bile
Hani edebilen hep
sayfadaki yönü cennet mi istemez.
------------- ~ --------------------
Hubble'ın Mercekleri
VII
aynada bir kestirmişti.
anlamaya hissediyordu? Hıristiyan hitap ölümü
başucu kestirmişti. dinlemiştim.
dinlemiştim. Belvedere onun
: sahibi hale
Yarı çıkarıyordu. göre bir
en siyah narsisizmin gösteriyordu.
bir şezlonguna hissediyordu?
ailenin bir battaniye. anlatmak
: iyi davetlilerden de biraz
cumartesiydi. sistem, kuvvetli. Microsoft'un
Afrika salonunda, gözleri Sonra
geçtiği görürüm. harikulade
arasında geçtiği az sayıda insanın
: hitap az sayıda insana
"Venedikte Ölüm" baştan hale konular
öğle vaktiydi. bir şezlong, en Karizması
tıklımdı. adamın portrelerini
bir anlatıyor. getiriyordu.
: diyor. bakacaksınız,
------------- ~ --------------------
Hubble'ın Mercekleri
Erke Şiirleri: Her biri "erke dönergeci"ne ithaf edilmiş şiirler yazılabilir. Örneğin "erke destanı" gibi. Her dizesi "Erke Dönergeci" ile başlayan epik şiirler yazılabilir. Akrostişler, sestinalar...her biri erke dönergeci hayatımıza girdikten sonra yapacaklarımızı anlatan ya da D.Ö. (dönergeçten önce) yıllarını hüzün, kasvet ve esefle anan şiirler yazılabilir.
------------- ~ --------------------
Hubble'ın Mercekleri
Dönergeçten Önce
EcZA
masmal içdeini sailmi
bri kapısınkdan ovulkdoun
kii tinete aplansmış okk şaretileri anlıynş
çü köklerkinde kuork unun koksuku
üçtüçr akkhı bittbi….
Kordoklnuna dolalanmış doğdğ enb
orm ve ökpükölü
otulsta zopispyon
göbgek eliğimdin ucuncda eytanş
teiş !
nettencen ovuluşk o üzdyen
ayanı ebespten hennemece alınyımaş
okç zücüü
payaibleğimce
sitkir et!
günzüz eğidlim
komacaman özglerin avar bi de natkaların
di mi ?
anas tematikma deresi evririm
dirinimli
ramnuma ıfsır eşb yüz tuzo iki
amatm rarıma nbe
ne kanyı mzanada
imnisk ?
İp sasıyı adkar
, lü
end ned den
yılarısa ökstün mü albefaden?
Vete müstök hispa
üzgel.
ıras ensde
ebni maladılar eriçi
T
E
K
A
Y
A
K
Ü
S
T
Ü
N
D
E
C
EZALIYIM