Serkan Işın

Baki Ayhan T. Soylu Yenilikçi Şiir manifesto ve kitabında "biçim" ve "dil" konusunda şiire "dize"lerin kaynaşması hatta dize süper-pozisyonu olarak bakıyor. Dizeyi şiirde modernler yeniden tanımladılar ama bu tanımlayış "şiir için anlamlı tek birim olarak dize" şeklinde olmadı(1). Sadece eskilerin ölçü deliliğine karşı modernler nefesin değil yazının, yazı alanının imkanlarını ve ekonomisini kullanmayı tercih ettiler. Örneğin dize tek satır değil, soyut bir ölçü birimi olarak birkaç satıra hatta şiirin tamamına yayıldı. Burada dizenin ne olduğu elbette biçimle ilişkisi açısından yeniden tanımlanıyordu. Yazının imkanları geliştikçe de dize her daim konvansiyonel bir birim olarak şiirin hizmetinde olacaktır, bundan şüphemiz yok (2). Fakat yine de şiirin, dize / kelime arasındaki ilişkisinin matematiğinde yatıyor olması saçmadır. Dize, madem özgürlüğüne kavuşturulmuştur, o zaman neden onu bir mecra olarak kabul etmeyelim. Yani dize, içine x kadar öğenin sığdığı ve bu öğelerin sıralanış biçimini kayıt altına alan geçici y’ler olmasın? Uzaktan bakıldığında tüm şiirler aynı şekilde görünürler, az çok. Bunu sağlayan dizedir, ya da dizenin hacmıdır.

Şiirde imge bir yönüyle oluşturulan bir şeyse başka bir yönden ve asıl olarak da yaşanan bir şeydir. Aslında, hiçbir cins şair durup dururken imge oluşturmaz, masaya imge oluşturmak için oturmaz, sözcüklerin yan yana nasıl durduklarını merak ederek çalışmaya yönelmez; bunu yapanlar olsa olsa “şiir işçileri”dir. Oysa cins şair, “şiir işçisi” değildir; o, şiiri önce yaşayan sonra da bu yaşantının getirdiği çağrışımlarla yaratandır. Eğer işçilik gerekiyorsa, bu ancak yaşamanın arkasından gelen bir işçiliktir. Aslında belki de imgenin şair tarafından yaratılmadığını, imgenin çeşitli araçlarla şiir yazan “şair”den bağımsız kendi kendisini yarattığını söylemek gerekir. Şair, kendi şiirindeki imgelerin nasıl görünür hale geldiğinin bile farkında değildir çoğu zaman. Ancak imge ortaya çıktıktan sonra bunu anlayabilir; öncesi onun için de derin bir bilinmezliktir genellikle.